تبلیغات
لحظات من ، نظرات من - ندبه11.1

ندبه11.1

نویسنده :باقر
تاریخ:یکشنبه 26 شهریور 1391-11:22 ق.ظ

ندبه11 (جمعه 24 شهریور 1391 برابر با 27 شوال 1433)

و رفدتهم بعلمک

ترجمه: و ایشان را با علم خودت حمایت کردی.

رفد یرفد هم به معنای عطا و بخشش است و هم به معنای یاری کردن و حمایت نمودن.

تجهیز انبیاء و اوصیاء

هر ماموری برای انجام بهینه و کیفی ماموریت خود به ابزار و تجهیزاتی نیازمند است. ماموریت فرستادگان الهی قابل قیاس با سایر ماموریتها نیست. وسعت ماموریت ایشان خیلی گسترده است. همه انسانها مخاطب سخن ایشانند. یک سوی ماوریت ایشان عقول جهال و یک سوی آن ذات باری تعالی است. خداوند همانطور که قبل از انتخاب ماموران خویش، آنان را آزمایش کرده و شرط می گذارد و قبول و تقربشان بعد از وفای ایشان است؛ بعد از انتخاب نیز ابزار لازم را در اختیارش می گذارد. امام صادق علیه السلام می فرماید: کسی که گمان کند خدا بنده ای را حجت خویش در زمین قرار داده، سپس همه آن چیزهایی را که او به آنها نیاز دارد از وی پنهان می کند بر خدا افترا زده است. (1)

یکی از مهم ترین و اصولی ترین تجهیز اولیاء، عبارت است از علم. وَ كُلاًّ آتَیْنا حُكْماً وَ عِلْما : و به همگی دانش و حکمت عطا کردیم(2)

امامتی که در قرآن و روایات مطرح شده مقام بسیار رفیعی است و شئون مختلفی دارد هم دنیایی است هم عقبایی. این منصب بالطبع نیاز به علم فراوانی دارد و از آنجا که این مقام از سوی خدا به امام علیه السلام داده می شود، دانش متناسب با آن نیز باید توسط خدای تعالی به او هدیه گردد. افزون بر این، خداوند متعال ، برای تامین رفاه مادی انسانها، سرچشمه ها و گنجینه های علوم را در اختیار ائمه علیهم السلام قرار داده (3) و گستره دانش ایشان، به تناسب این سرچشمه ها، بسیار زیاد و بالاتر از درک بشر عادی است.

(ما در این مجال به اهمیت علم و چیستی علم امام نمی پردازیم و آنرا به آینده و فقرات دیگر دعا موکول می کنیم)

تجهیز انبیا به علم در قرآن

این اصل در مورد پیامبران مختلف ذکر شده که به برخی از آنها اشاره می شود:

حضرت ابراهیم : یا أَبَتِ إِنِّی قَدْ جاءَنی‏ مِنَ الْعِلْمِ ما لَمْ یَأْتِكَ فَاتَّبِعْنی‏ أَهْدِكَ صِراطاً سَوِیًّا(4)

دواود و سلیمان : وَ لَقَدْ آتَیْنا داوُدَ وَ سُلَیْمانَ عِلْماً وَ قالاَ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذی فَضَّلَنا عَلى‏ كَثیرٍ مِنْ عِبادِهِ الْمُؤْمِنین‏(5)

لوط : وَ لُوطاً آتَیْناهُ حُكْماً وَ عِلْما(6)

حضرت موسی : وَ لَمَّا بَلَغَ أَشُدَّهُ وَ اسْتَوى‏ آتَیْناهُ حُكْماً وَ عِلْماً وَ كَذلِكَ نَجْزِی الْمُحْسِنین‏(7)

یعقوب : وَ إِنَّهُ لَذُو عِلْمٍ لِما عَلَّمْناهُ وَ لكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لا یَعْلَمُون‏(8)

یوسف : وَ لَمَّا بَلَغَ أَشُدَّهُ آتَیْناهُ حُكْماً وَ عِلْماً وَ كَذلِكَ نَجْزِی الْمُحْسِنین‏(9)

حضرت محمد (ص) : وَ عَلَّمَكَ ما لَمْ تَكُنْ تَعْلَمُ وَ كانَ فَضْلُ اللَّهِ عَلَیْكَ عَظیماً(10)

دلیل دیگر

در چندین آیه قرآن، پیامبر اکرم بعنوان شاهد و گواه بر اعمال دیگران معرفی شده است. به عنوان نمونه:  جِئْنا بِكَ عَلى‏ هؤُلاءِ شَهیداً(11)

گواه بودن پیامبر مختص پیامبر اعظم نیست در مورد سایر پیامبران نیز صدق می کند. بعنوان مثال در مورد حضرت عیسی آمده : وَ كُنْتُ عَلَیْهِمْ شَهیداً ما دُمْتُ فیهِم(12)

مشخص است پیامبر در صورتی می تواند گواه باشد که به اعمال انسانها عالم و دانا باشد. در آیه زیر این مطلب به روشنی بیان شده است و از طرفی موید علم امامان معصوم نیز هست. وَ قُلِ اعْمَلُوا فَسَیَرَى اللَّهُ عَمَلَكُمْ وَ رَسُولُهُ وَ الْمُؤْمِنُون‏ : و بگو: «[هر كارى مى‏خواهید] بكنید، كه به زودى خدا و پیامبر او و مؤمنان در كردار شما خواهند نگریست‏. (13)

در روایتى عبدالله بن ابان زیات مى‏گوید به حضرت رضا، علیه‏السلام، عرض كردم كه براى من و خانواده‏ام دعایى بكنید. حضرت فرمودند:  مگر من دعا نمى‏كنم؟ به خدا سوگند اعمال شما در هر روز و شبى برمن عرضه مى‏شود لذا در هر مورد كه مناسب باشد دعا مى‏كنم

عبدالله مى‏گوید این حرف امام، علیه‏السلام، براى من تعجب آور بود كه اعمال ما هر روز و شب بر امام، علیه‏السلام، عرضه شود امام، علیه‏السلام، وقتى متوجه تعجب من شدند خطاب به من فرمودند:

آیا كتاب خداوند عزوجل را نمى‏خوانى آنجا كه مى‏فرماید:  و قل اعملوا فسیرى الله عملكم و رسوله و المؤمنون.

و در ادامه آن امام رضا، علیه‏السلام، فرمودند:  به خدا سوگند در این آیه مراد از مؤمنون على‏بن‏ابى‏طالب، علیه‏السلام، است. (14)

امامان معصوم علیهم السلام: وارث علوم انبیاء

اواخر عمر شریف پیامبر اعظم صلی الله علیه و آله بود. امام علی علیه السلام را نزد خویش طلبید و مدتی با او پنهانی و به رمز اسرار گفت که کسی نشنید و نفهمید. بعدا از محتوای سخن پرسیدند. امیرالمونین فرمود: پیامبر هزار باب از علوم خویش را بر روی من گشود که از هر بابی ، هزار باب دیگر گشوده می شد.(15)

سوال بیجا از اعلمیت امیرالمومنین

روزى امام باقر(ع) براى شاگردان خود سخن مى گفت ، و از بعضى از مردم كه به سوى افراد غیر صالح (مانند ابوحنیفه ...) رفته بودند انتقاد شدید كرد، و در این راستا چنین بیان مى فرمود:

مردم رطوبت را مى مكند، ولى نهر بزرگ را رها مى كنند.

شخصى پرسید: نهر بزرگ چیست؟

امام باقر: نهر برزگ،رسول خدا(ص)، و علمى است كه خدا به او عنایت فرموده است،همانا خداوند تمام سنتهاى همه پیامبران از حضرت آدم تا حضرت محمد(ص) را براى پیامبر اسلام(ص) جمع كرده است .

شاگردى پرسید: آن سنتها چه بود؟

امام باقر: همه علم پیامبران و علم رسول خدا(ص)،كه پیامبر(ص) همه آن علم ها را به امیرمؤ منان على (ع) تحویل داد.

یكى از شاگردان پرسید: اى پسر پیامبر، امیرمؤ منان على (ع) اعلم و آگاهتر است یا بعضى از پیامبران ؟

امام باقر(خطاب به حاضران): بنگرید به این شخص كه چه سؤ ال (بیجایى) مى كند، خداوند گوشهاى هر كه را خواهد مى گشاید من به او مى گویم،خداوند علم تمام پیامبران را در وجود محمد(ص) به گرد آورد، و آن حضرت همه آن علم ها را به امیرمؤ منان على )ع) تحویل داد.

در عین حال از من مى پرسید: على اعلم است یا پیامبران ؟(16)

وارث علم النبیین

مامون عباسى گوید: روزى عده اى با اجازه وارد بر پدرم هارون الرشید شدند، موسى بن جعفر نیز به مناسبتى به آنجا آمده بود، پدرم تا او را دید به او نگریست و از همه جا غافل گردید و تنها چشم به او دوخته بود تا او وارد گردید، وقتى كه نزدیك آمد، پدرم كمال احترام را به او كرد و دو زانو در برابرش نشست و احوالش را پرسید و او (امام ) فرمود: خیر است .

هنگام خداحافظى پدرم با كمال احترام او را بدرقه كرد.

به پدرم گفتم : دیدم به گونه اى با این مرد ناشناس رفتار كردى كه با هیچ كس ‍رفتار ننموده اى ! این مرد چه كسى بود؟

هارون گفت : بنی هذا وارث علم النبیین، هذا موسى بن جعفر بن محمد: پسرم این وارث علم پیامبران، موسى بن جعفر بن محمد بود، اگر علم صحیح و استوار مى خواهى در نزد این شخص است .

مامون گوید: در همین هنگام محبت دودمان پیامبر در دلم جاى گرفت (17)

ولى امان از غرور و ریاست دنیا كه مانع از آن شد تا این پدر و پسر، حق محبت را ادا كنند، بلكه به عكس، امامان بحق را شهید كردند.

وسعت علم امامان معصوم علیهم السلام

با اینکه در اصل علم غیبی امام وحدت نظر وجود دارد. ولی در وسعت آن چنین وحدتی وجود ندارد. منشا چنین اختلافی، روایات و احادیث هستند. در برخی روایات امام از غیب خبر می دهد، وصف آیندگان را یادآور می شود.

امام علی علیه السلام می فرماید : سلونی قبل ان قفقدونی فانی بطرق السماء اعلم منک بطرق الارض (18)

چنین جملاتی در جایجای نهج البلاغه موجود است. امام از آینده بصره خبر می دهد. از آخر الزمان و از دوران ظهور امام مهدی علیه السلام سخن می گوید. در یک جمله زیبا می فرماید: ینحدر عنی السیل (19)

از طرفی،برخی روایات متضاد نشان می دهند. امام از واقعیتی بی خبر است. سوالی می شود که امام نمی داند.

شتر پیامبر به هنگام عزیمت به تبوک گم شد. هرچه جست و جو کردند مفید واقع نشد. عرصه برای تبلیغات منافقان آماده شده بود. می گفتند: جالب است ادعی اخبار آسمانها را می کند ولی از محل شتر خود بی خبر است. این سخنان به گوش پیامبر رسید...(20)

می توان نظریه های موجود را در سه گروه جمع کرد:

1.    عده ای قائل به سکوت هستند. بدین معنا که روایات و گزارش های موجود درباره علم امام چندان هماهنگ نیستند. لذا نظر واحدی نمی توان ارائه کرد.

2.    عده ای علم امام را محدود به علومی خاص می دانند. امام تنها در علومی که در محدوده مسئولیت خویش است و به آن نیاز دارد را داراست. نظیر احکام شرایع، فقه، تفسیر و ...

3.       عده ای علم را در کمیت و کیفیت تعمیم داده و محدودیتی قائل نشده اند و در یک جمله معتقدند: علم امام مطلق است.

باید گفت علمای شیعه در طول تاریخ عمدتا معتقد به یکی از دو نظر اخیر هستند. نظر دوم در میان علمای قدیم من جمله شیخ مفید و شاگردانش طرفدار داشت ولی با گذشت زمان از شدت طرفداری این نظریه کاسته شده و بر طرفداری نظریه سوم افزوده شده است.

پایان ماجرا : در سال 1390 قمری کتابی با عنوان «شهید جاوید» توسط آقای صالحی نجف آبادی نگاشته شد. نویسنده برای فرار از این سوال که : «اگر امام حسین علیه السلام می دانست قیام ایشان و حرکت به کوفه چنین عواقبی خواهد داشت؛ چرا قیام نمود و چرا کوفه را انتخاب کرد و چرا اهل بیت خویش را به همراه برد؟ » نظریه دوم را انتخاب کرده و خود را راحت نمود. امام حسین علیه السلام از آینده و عاقبت خویش بی خبر بود. نمی دانست چه بر سر فرستاده اش مسلم بن عقیل خواهد آمد.

عده ای از علما در انتقاد به محتوای کتاب طی نامه ای به محضر علامه طباطبایی (رضوان الله تعالی علیه) نظر علامه را در مورد علم امام جویا شدند. علامه طی رساله ای نظر خویش را بیان نمود. علامه در این رساله با بیان فلسفی تضاد موجود بین روایات را حل می کند. در ادامه نویسنده کتاب مزبور نامه ای به علامه نوشته و انتقادات خود را از رساله ذکر گردیده که علامه با بزرگواری به تک تک انتقادات جواب دادند. این رساله مبنای تفکرات و اعتقادات علمای حاضر است. ما در ادامه متن سه نامه و رساله علامه را خواهیم آورد.

سید بحرالعلوم (ره) به قصد تشرف به سامرا تنها براه افتاد.

در بین راه راجع به این مساله , كه گریه بـر امـام حسین (ع ) گناهان را مى آمرزد, فكر مى كرد.

همان وقت متوجه شد كه شخص عربى كه سـوار بـر اسـب اسـت بـه او رسـید و سلام كرد.

بعدپرسید: جناب سید درباره چه چیز به فكر فرورفته اى ؟ و در چه اندیشه اى ؟ اگر مساله علمى است بفرمایید شاید من هم اهل باشم ؟سـیـد بـحرالعلوم فرمود: در این باره فكر مى كنم كه چطور مى شود خداى تعالى این همه ثواب بهزائریـن و گریه كنندگان بر حضرت سیدالشهداء (ع) مى دهد, مثلا در هرقدمى كه در راه زیارت بـرمـى دارد, ثواب یك حج و یك عمره در نامه عملش نوشته مى شود و براى یك قطره اشك تمامگناهان صغیره و كبیره اش آمرزیده مى شود؟آن سوار عرب فرمود: تعجب نكن ! من براى شما مثالى مى آورم تا مشكل حل شود... (21)

پی نوشت:

1.بحار،ج25،ص375و ج26،ص139

2.انبیا 79

3.زیارت جامعه کبیره : و خزان العلم

4.مریم43

5.نمل15

6.انبیاء 74

7.قصص 14

8.یوسف 68

9.یوسف 22

10.نساء 113

11.نساء 41

12.مائده 117

13.توبه 105

14.اصول کافی،ج‏1،كتاب الحجة،باب عرض الاعمال على النبى و الائمة،ص‏219،ح‏4

15.بحار/ج ص 29/ح 39

16.اصول کافی، باب ان الائمة (ع ) ورثه العلم ... حدیث 6، ص 222، 223، ج 1

17.مناقب ابن شهر آشوب ج 4 ص 310

18.نهج البلاغه، خطبه 189

19.نهج البلاغه، خطبه 3

20.سیره ابن هشام ج 4 ص166

21.شیخ على اكبر نهاوندى، العبقری الحسان



نوع مطلب : شرح دعای ندبه 

داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 
http://mirnalamattina.blog.fc2.com
سه شنبه 17 مرداد 1396 07:50 ق.ظ
Nice post. I learn something totally new and challenging on blogs I stumbleupon everyday.
It will always be helpful to read through articles from other authors and practice a little something from their
websites.
BHW
چهارشنبه 6 اردیبهشت 1396 05:53 ب.ظ
I am curious to find out what blog platform you have been using?
I'm experiencing some small security problems with my latest site and I would like to find something more risk-free.
Do you have any recommendations?
رضوان
دوشنبه 27 شهریور 1391 07:11 ق.ظ
سلام برشما
مطلب لطیف و قشنگی بود
ماده «رفد» در قرآن هم دوبار ذکر شده است.
( وَ أُتْبِعُوا فی‏ هذِهِ لَعْنَةً وَ یَوْمَ الْقِیامَةِ بِئْسَ الرِّفْدُ الْمَرْفُودُ )(هود : 99 )
البته اینجا به معنای عطا است
........................
سوال:
میگم این سخن شما که فرمودید: خدای سبحان قبل از انتخاب مامورانش، آنها را آزمایش می کرده ؛ چگونه در مورد حضرت عیسی علیه السلام صدق می کند؟
زیرا ایشان در همان بدو تولدشان از ماموران وپیامبران الهی بودند .

( قَالُواْ كَیْفَ نُكلَّمُ مَن كاَنَ فىِ الْمَهْدِ صَبِیًّا قَالَ إِنىّ‏ِ عَبْدُ اللَّهِ ءَاتَئنىِ‏َ الْكِتَابَ وَ جَعَلَنىِ نَبِیًّا)
مریم 29_30)
..........................
موفق باشید
پاسخ باقر : سلام. تشکر. آزمایش لزوما بعد از تولد نیست و جنبه های مختلفی دارد.
کافی
یکشنبه 26 شهریور 1391 07:12 ب.ظ
سلام...لینکت کردم فقط شماموندی که اگه صلاح دونستی لینک کن
پاسخ باقر : ما هم لینک می کنیم.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر